زنبور عسل را بهتر بشناسید !

زنبور عسل را بهتر بشناسید !Reviewed by mohammad barati on Oct 22Rating: 4.5

زنبور عسل شهد گل ها را به عسل تبدیل می کند و از این طریق غذای خود را تامین کند. در زبان فارسی به زنبور عسل منگ و مگس انگبین هم می گویند. زنبور عسل حشره ای به شدت اجتماعی است یعنی حتی اگر در خارج از کندو غذایش فراهم و مهیا باشد بازهم نمی تواند به صورت انفرادی زندگی کند. هر کندو ، سالیانه به طور متوسط ۹ تا ۱۴ کیلوگرم عسل تولید میکند. این امر نشان دهنده ی تلاش مشترک عظیمی است که زنبورهای کارگر به خرج می دهند، زیرا هر زنبور کارگر در تمام طول عمر خود ، تنها نصف یک قاشق مرباخوری عسل تولید می کند. برای تولید فقط ۴۵۰ گرم عسل ، زنبورها باید در مجموع با حدود ۸۸ هزار کیلومتر پرواز ، شهد تقریبا ۲/۶ میلیون گل را جمع آوری کنند.

خداوند تبارک و تعالی در سوره مبارکه نحل آیه ۶۸ درباره این حشره شگفت انگیز بیان زیبایی دارد و می فرماید :

وَأَوحىٰ رَبُّکَ إِلَى النَّحلِ أَنِ اتَّخِذی مِنَ الجِبالِ بُیوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمّا یَعرِشونَ﴿۶۸﴾
و پروردگار تو به زنبور عسل «وحی» (و الهام غریزی) نمود که: «از کوه‌ها و درختان و داربستهایی که مردم می‌سازند، خانه‌هایی برگزین!

زنبور عسل حشره ای است که خداوند به آن وحی می کند که در کجا لانه گزیند و محل امنی را برای خود انتخاب کند . اطلاعات بیشتر درباره این آیه را میتوانید در مقاله ی عسل در قرآن کریم مطالعه کنید.

بی تردید این مگس نحل یا همان زنبور عسل و آن شهد گوارایی که با تلاش فراوان این موجود ریز جثه ، ولی بلند همت فراهم می شود از بزرگترین شگفتی ها می باشد. از مهندسی خارق العاده ی “شان” عسل با آن ساختار منظم شش وجهی گرفته تا ژله ی رویال که ملقمه ی شگفت انگیز از مواد مغذی است ، و از مهارت خارق العاده ی زنبور در تبدیل شهد گل ها به عسل تا خواص شفابخش آن برای بسیاری از بیماری ها ، همه و همه این دیدگاه را تایید می کند.

زنبور عسل

فقط تعداد کمی از ۲۵۰۰۰ گونه ی زنبور موجود در طبیعت ، عسل تولید می کنند و بخش اعظم گونه های مولد عسل هم فقط مقدار اندکی عسل تولید می کنند. زنبورهای عسل در تمام قاره ها به جز قطب جنوب زندگی می کنند. رایج ترین گونه ی زنبور عسل در اروپا ، ایالات متحده آمریکا ، کانادا و استرالیا ، آپیس ملیفرا (Apis mellifera) است.

ساخت کندو توسط زنبور عسل
خواندن

زنبورهای عسل در کلنی های بزرگ زندگی می کنند و مقدار زیادی عسل ذخیره می کنند. در مقابل زنبور مخملی در کلنی های کوچک زندگی میکند و ذخیره ی عسل آن ها حداکثر یک قاشق غذاخوری است .

گونه های مختلف زنبور عسل از نظر توانایی تولید عسل ، رنگ و ساختمانِ شان عسل ، مراقبت از کندو ، ایمنی ، تمایل به بچه دهی (تشکیل یک کلنی جدید) ، تولید مثل ، اشتها وشخصیت با یکدیگر تفاوت دارند .

محبوب ترین گونه ها عبارتند از : گونه ی ایتالیایی (قهوه ای و زرد راه راه) ، کارنیولان (سیاه یا خاکستری) و قفقازی (خاکستری) . هر چند به دلیل مهاجرت و واردات زنبور عسل ، امروزه بسیاری از زنبورهای عسل دورگه شده اند .

زنبور عسل های درون یک کندو

انواع زنبور عسل ،ملکه ، نر ، کارگر

در هر جمعیت سالم و کامل سه نوع زنبور عسل وجود دارد :

الف – یک ملکه (Queen) :

ملکه ی زنبور عسل تنها زنبور ماده ای است که قابلیت باروری دارد . ملکه تخم می گذارد ، کلنی را سر حال نگه می دارد ، بزرگترین زنبور موجود در کندو است و به طور متوسط هجده ماه عمر می کند ، اگر چه می تواند تا شش سال هم زندگی کند .

ب – چند صد تا حدود یک هزار عدد زنبور نر (prones) :

این نوع زنبورها کوتاه تر و چاق تر از ملکه هستند و چشم های بزرگ دارند اما نیش و غدد موم یا سبد گرده ی گل ندارند و حداکثر هشت هفته عمر میکنند.

ج – چند هزار تا چند ده هزار عدد زنبور کارگر (Worker) :

زنبور کارگر ، زنبورهای ماده ی نابارور کوچکی هستند که از زنبورهای دیگر مراقبت و آن ها را غذا می دهند ، از کندو مراقبت می کنند و جمع آوری شهد ، گرده ی گل ها ، بره موم و آب و تولید عسل را بر عهده دارند . یک زنبور کارگر متولد شده در بهار یا تابستان حداکثر شش هفته و یک زنبور کارگر متولد شده در پاییز تا شش ماه عمر می کند.

ملکه و تمامی زنبورهای کارگر ماده اند؛ فرق بین این دو در این است که دستگاه تناسلی کارگران ناقص بوده و جفتگیری برایشان ناممکن است در حالی که دستگاه تناسلی ملکه کامل است و امکان جفتگیری برایش فراهم است و جفتگیری هم میکند.

مجموعه ملکه ، زنبورهای کارگر و زنبورهای نر را یک جمعیت زنبور عسل می نامند. محلی که یک جمعیت زنبور عسل در آن زندگی، تولید مثل و رشد میکنند یک « کندو » نامیده میشود. کندو خانه زنبور عسل است.

کندوی عسل و انواع آن را بهتر بشناسید !
خواندن

فرق ظاهری ملکه و زنبورهای کارگر در طویل تر بودن شکم و اندام ملکه است. فرق ظاهری زنبورهای نر با کارگران و ملکه در این است که ۱-  چشمهای مرکب زنبورهای نر درشت تر و از پشت سر به هم می رسند حال آنکه چشمهای کارگران از پشت سر به هم نمی رسد. ۲-  نرها کلفت تر و چاق تر از کارگران و ملکه اند. ۳- انتهای شکم زنبور نر گرد است ولی ملکه و کارگران دارای انتهایی نوک تیز میباشند.

بدن زنبور عسل

بدن زنبورهای عسل از ۳ قسمت اصلی تشکیل شده است که به طور مختصر هر یک را بررسی خواهیم نمود . این سه بخش عبارتند از :

الف – ساختمان داخلی زنبور

زنبور عسل بعد از اینکه شهد گل را به وسیله ی خرطوم می مکد ، آن را از راه مری به داخل کیسه عسل می فرستد و در آن جا مقداری از آبِ شهد از جدار کیسه ، جذب خون می شود و شهد کمی غلیظ تر می گردد. از راه جدار کیسه عسل مقداری دیاستاز به داخل شهد غلیظ شده می ریزد . همین دیاستازها هستند که تمام خواص مفید و شفابخش عسل را به آن می دهند .

کیسه عسل به وسیله یک کانال قیفی شکل با روده در ارتباط است . هر وقت زنبور عسل گرسنه می شود از ماهیچه های اطراف به کیسه عسل فشار می آورد و از آن جا مقداری عسل جذب بدن زنبور عسل می شود ، زنبور شهد باقی مانده را به کندو می برد .

ب – ساختمان خارجی زنبور

قسمت ساختمان خارجی و بدن زنبور عسل از دو چشم مرکب ، سه چشم ساده ، دو شاخک (آنتن) ، دهان همراه با خرطوم ، سینه ، بال ها ، پاها و شکم تشکیل شده است .

ج – مهم ترین غده های زنبور

زنبور عسل دارای چندین غده ی مهم میباشد از جمله :

غده های شیری (غده ای که ژله رویال ترشح میکند)

غده های بزاقی (زنبور ها به کمک ترشحات غده بزاقی خود ، در سنین لاروی به دور خود پیله ای می تنند تا بقیه دگردیسی شان را داخل آن به پایان رسانده و تبدیل به یک زنبور کامل گردند)

غده زیر آرواره ای (از این غده ماده ای ترشح می شود که با بوی مخصوص اش باعث شناختن و تمییز ملکه از سایر زنبورها می گردد )

غده های مومی (ترشح موم به وسیله این غده ها انجام می شود)

فرآیند جمع آوری شهد گل ها توسط زنبور عسل
خواندن

غده های بویایی (غده ای که به زنبور کمک می کند جمعیت خودش را حس کند و به کندوی دیگری نرود )

غده ی مخزنی (محل ذخیره کردن مدفوع )

غده ی سمی (غده ای که وظیفه ی تولید سم را دارد) .

محصولات زنبور عسل

عسل را میتوان اصلی ترین محصول زنبور عسل بیان کرد ، علاوه بر عسل محصولات دیگری نیز توسط زنبور عسل تولید میشود که تمام محصولات زنبور عسل را بررسی خواهیم کرد :

محصولات زنبور عسل

۱ – عسل : عسل طبیعی شهد گلها و گیاهان معطر می باشد که توسط زنبور عسل مکیده ، تغلیظ و تغییر شکل داده می شود . خواص عسل بسیار شفابخش و مفید است و همین موضوع عسل را در بین مردم محبوب کرده است .

۲ – موم : حاوی اسیدهای چرب ، استرهای موم ، هیدروکربن ها ، مواد معدنی و رنگدانه های گیاهی کاروتنوئیدی است. بوی عسل می دهد و در دمای حدود ۶۰ درجه ی سانتیگراد ذوب می شود .

۳ – بره موم : صمغی چسبناک است که زنبور عسل آن را از روی گیاهان خاصی جمع آوری می کند و از آن معمولا برای به هم چسباندن اجزای داخلی کندو استفاده می کند .

۴ – ژله رویال : یک منبع غذایی عالی است که غذای اولیه تخم زنبور عسل می باشد و اگر به مدت سه روز تخم زنبور تغذیه شود تبدیل به یک زنبور کارگر و اگر به مدت هفت روز با ژل روبال تغذیه شود تبدیل به ملکه می گردد.

۵ – گرده : این ذرات رنگارنگ که اشکال شگفت انگیزی دارند حاوی پیش سازنده های اسپرم گیاهی هستند .

۶ – زهر : زهر یا نیش زنبور که توسط غده های سمی تولید می گردد و ادعا می شود که در درمان آرتریت، بورسیت، تاندونیت، هرپس زوستر در کنار دیگر بیماری‌ها مفید فایده واقع می شود .

آینده ی زنبور عسل و عوامل تهدید کننده

این طور که پیش می رود ، در آینده ، جمعیت زنبورها و عسل تولیدی آن ها کمتر و کمتر خواهد شد و همچنین کاهش چشمگیری در تولید آن دسته از محصولات کشاورزی رخ خوهد داد که زنبورها آن ها را گرده افشانی می کنند . اما با اقدامات فردی و جمعی مناسب ، می توانیم از این سناریوی وحشتناک جلوگیری کنیم .

  • لطفا اگر این مقاله برای شما مفید بوده است ، آن را با دیگران به اشتراک بگذارید !
  • در صورت کپی کردن مقاله لطفا لینک منبع را بصورت زیر قرار دهید .

منبع : بازار عسل ( زنبور عسل را بهتر بشناسید )

کانال تلگرام بازار عسل
کانال تلگرام بازار عسل
کانال تلگرام بازار عسل

مطالب مرتبط

5 نظر

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

در کانال تلگرام بازار عسل عضو نیستید؟

آموزش عسل درمانی + کوپن تخفیف
عضو می شوم
هیچ تبلیغات و تبادلی در کانال وجود ندارد.
close-link
تلگرام